Jak dyskusja na forum ujawniła systemowe naruszenia prawa w OPS — i dlaczego SKO oraz WSA nie - Pomoc społeczna (forum ogólne)

[Michael]

„Kryteria zamiast ustawy. Jak dyskusja na forum ujawniła systemowe naruszenia prawa w OPS — i dlaczego SKO oraz WSA nie chronią urzędnika przed odpowiedzialnością karną”

Dwa dni temu na forum pomocy społecznej wywiązała się pozornie zwykła dyskusja.
Użytkowniczka Zofia broniła typowej praktyki OPS ów, a ja — zgodnie z ustawą — opisałem, jak powinna wyglądać prawidłowa procedura ustalania odpłatności za DPS.

Ta wymiana zdań pokazała coś znacznie poważniejszego:

OPS y w całej Polsce stosują praktyki, które nie mają żadnego oparcia w ustawie — a mogą wypełniać znamiona czynu z art. 231 k.k.
I to nie jest teoria.
To jest praktyka, którą widać w każdej odpowiedzi Zofii i wielu innych pracowników OPS.

1. Co ujawniła dyskusja z Zofią?
Część 1 SAMOUK KONTRA SYSTEM: Dlaczego ... 207353460

W ciągu dwóch dni pojawiły się wszystkie klasyczne błędy OPS:
• ustalanie odpłatności na kryteriach,
• wliczanie świadczenia wspierającego do dochodu,
• dzielenie kwot „po równo”,
• brak indywidualizacji,
• obciążanie osób bez dochodu,
• obciążanie wnuków,
• automatyzm decyzji,
• ignorowanie art. 61 UPS,
• ignorowanie art. 103 ust. 2 UPS,
• powoływanie się na „praktykę”, a nie na ustawę.
To nie są błędy jednostkowe.
To jest system, który działa poza ustawą
2. Przykład z forum: trzech synów i identyczna kwota odpłatności
W dyskusji pojawiła się sytuacja, w której:
• trzech synów ma taką samą kwotę odpłatności,
• mimo że ustawa wymaga indywidualnej analizy,
• a OPS powinien badać realną możliwość ponoszenia opłaty każdego z nich.
Identyczna kwota oznacza jedno:
decyzja została lub zostanie wydana „z automatu”, a nie zgodnie z ustawą.
To jest naruszenie:
• art. 61 UPS,
• art. 7 KPA,
• art. 77 KPA,
• art. 103 ust. 2 UPS.
A to może wypełniać znamiona czynu z art. 231 k.k.
3. Dlaczego to jest przestępstwo?
Art. 231 k.k. mówi jasno:
funkcjonariusz publiczny, który przekracza uprawnienia lub nie dopełnia obowiązków, podlega odpowiedzialności karnej.
Ustalanie odpłatności:
• na kryteriach,
• „po równo”,
• bez badania sytuacji,
• „bo tak robimy zawsze”,
• „bo SKO utrzyma”,
• „bo WSA nie uchyli”,
to działanie poza ustawą.
A działanie poza ustawą = przekroczenie uprawnień.
4. OPS, SKO i WSA nie chronią urzędnika
To jest najważniejsza część.
W postępowaniu karnym:
• nie bada się decyzji,
• nie bada się uzasadnienia,
• nie bada się, czy SKO utrzymało,
• nie bada się, czy WSA oddalił skargę.
Prokuratura bada czyn urzędnika, czyli:
• czy działał zgodnie z ustawą,
• czy badał sytuację,
• czy stosował art. 61 UPS,
• czy nie stosował kryteriów,
• czy nie manipulował dochodem,
• czy nie obciążał osób bez podstawy prawnej.
Decyzja administracyjna nie chroni przed odpowiedzialnością karną.
5. Wnioski dla pracowników OPS
Pracownik OPS nie może czuć się bezpiecznie, jeśli:
• działa „jak zawsze”,
• stosuje kryteria,
• dzieli kwoty po równo,
• ignoruje ustawę,
• liczy świadczenia, które nie są dochodem,
• obciąża wnuków,
• nie bada sytuacji.
Bo to nie jest „praktyka”.
To jest czyn zabroniony.
6. Wnioski dla SKO i WSA
Utrzymanie decyzji przez SKO lub oddalenie skargi przez WSA:
• nie legalizuje czynu,
• nie usuwa odpowiedzialności,
• nie chroni urzędnika,
• nie zamyka drogi do postępowania karnego.

Najważniejsze zdanie artykułu
Pracownik OPS nie odpowiada za decyzję — odpowiada za czyn.
A czyn sprzeczny z ustawą może być przestępstwem, niezależnie od tego, co zrobi SKO czy WSA.

[Ten z Łopieki]

O ile dobrze zrozumiałem, to OPSy w całej Polsce łamią prawo, oczywiście za przyzwoleniem SKO, WSA i również NSA, UW, NIK, bo ww. organy i Sądy legalizują tę „złą” interpretację przepisów ustawy, a Ministerstwo przymyka oko na popełnianie tych „przestępstw”… Normalnie państwo opresyjne No cóż, wygląda na to, że działając na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i zgodnie z obowiązującą wykładnią jej przepisów dokonaną przez doktrynę prawniczą, instytucje państwowe i niepubliczne oraz judykaturę, popełnia się przestępstwo polegające na naliczeniu opłat za pobyt mieszkańców DPS ich małżonkom, wstępnym i zstępnym, niezgodnie z wytycznymi Samouka Michaela… I tak od 22 lat źle robią - ustawę źle czytają, w książkach źle piszą, na studiach źle wykładają, na szkoleniach źle uczą, kontrole UW i NIK źle sprawdzają, SKO odwołania źle rozpatrują, WSA skargi źle oddalają, prokuratury postępowania źle umarzają, a nie powinny…
Dowód:
- publikacje Samouka Michaela (czytanie na własną odpowiedzialność ).

[hek]

Lepiej nie karmić tego trolla samouka.

[Michael]

Dziękuję za komentarze.
Widzę jednak, że zamiast odniesienia się do konkretnych przepisów ustawy, pojawiły się wyłącznie opinie osobiste, sarkazm i próby ośmieszenia autora — a nie merytoryczna polemika.Dlatego pozwolę sobie przypomnieć, że temat dotyczy stosowania ustawy o pomocy społecznej, a nie tego, kto jakie ma zdanie o użytkownikach forum.

Moje analizy opierają się wyłącznie na:literalnym brzmieniu ustawy,art. 61, art. 64, art. 103 ust. 2 oraz art. 107 UPS,orzecznictwie NSA,oficjalnych interpretacjach ministerialnych,dokumentach z postępowań administracyjnych.Jeżeli ktoś uważa, że OPS-y, SKO, WSA czy inne organy stosują przepisy prawidłowo — wystarczy wskazać konkretny przepis, który upoważnia do:

sumowania dochodów rodziców,obciążania wnuków,ustalania odpłatności „po równo”,pomijania kosztów życia,nieuwzględniania wniosku o zwolnienie,wydawania decyzji niepełnych,stosowania kryteriów zamiast ustawy.Zamiast tego pojawiły się wyłącznie komentarze ad personam.
To nie jest argumentacja prawna

Jeżeli ktoś ma inne zdanie — chętnie je przeczytam, ale pod jednym warunkiem:
niech będzie oparte na ustawie, a nie na tradycji OPS czy osobistych odczuciach.

[Ten z Łopieki]

(...) Moje analizy opierają się wyłącznie na:literalnym brzmieniu ustawy,art. 61, art. 64, art. 103 ust. 2 oraz art. 107 UPS, orzecznictwie NSA,oficjalnych interpretacjach ministerialnych,dokumentach z postępowań administracyjnych. (...).

Świetnie, najpierw poproszę o wrzucenie cytatów z tego "orzecznictwa, oficjalnych interpretacji, dokumentów z postępowań" (to jest akurat ciekawe) ze wskazaniem ich konkretnych źródeł (rodzaj dokumentu, instytucja, data, sygnatura, miejsce publikacji).

Na zachętę zacytuję tylko jeden z bardzo, bardzo wielu przykładów, np. z orzecznictwa:

„Należy zauważyć, że ustawa nie różnicuje zstępnych na dalszych i bliższych, a więc każdy ze zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki) ma obowiązek ponoszenia opłat, a jedynie różnicować je może osiągane kryterium dochodowe każdego zstępnego” (Tak: WSA we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. IV SA/Wr 427/22, publ.: CBOSA).

[Michael]

Dziękuję za głos w dyskusji.
Na wstępie przypomnę, że orzeczenia WSA — również to, które Pan przytoczył — nie są źródłem prawa i nie mogą zmieniać ani rozszerzać katalogu osób zobowiązanych określonego w ustawie.
WSA nie ma kompetencji do tworzenia nowej definicji „zstępnych”, jeżeli byłaby ona sprzeczna z:
• literalnym brzmieniem ustawy o pomocy społecznej,
• wykładnią autentyczną ustawodawcy,
• orzecznictwem NSA,
• oficjalnymi interpretacjami ministerialnymi.
Dodatkowo warto podkreślić rzecz podstawową, a często myloną:

Odpłatność za DPS nie wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Obowiązek alimentacyjny wynika z KRO.
Odpłatność za DPS wynika z ustawy o pomocy społecznej.
To dwa różne reżimy prawne, o różnych celach, przesłankach i zasadach.

Dlatego nie można przenosić zasad alimentacji na grunt decyzji administracyjnych dotyczących DPS.
Ponieważ poprosił Pan o źródła, poniżej podaję konkretne dokumenty, które odnoszą się bezpośrednio do tematu:
1. Interpretacja MRPiPS SPS 023 419/08
Ministerstwo jednoznacznie wskazuje, że „zstępni” w rozumieniu art. 61 UPS to dzieci, a nie wnuki czy prawnuki.
Jest to wykładnia autentyczna — pochodząca od organu odpowiedzialnego za ustawę.
2. NSA I OSK 1620/22
NSA potwierdza obowiązek badania realnej możliwości ponoszenia opłaty, a nie tylko kryteriów dochodowych.
3. NSA I OSK 2332/18
NSA wskazuje, że organ nie może stosować automatyzmu ani schematów — musi badać indywidualną sytuację osoby zobowiązanej.
4. NSA I OSK 1163/20
NSA podkreśla, że OPS nie może ustalać odpłatności „po równo” ani według kryteriów, jeżeli prowadzi to do naruszenia art. 103 ust. 2 UPS.
5. Dokumenty z postępowań administracyjnych
W mojej sprawie OPS:
– zsumował dochody rodziców,
– obciążył wnuka bez dochodu,
– pominął koszty życia za granicą,
– nie rozpoznał wniosku o zwolnienie,
– wydał decyzję niepełną,
– odmówił jej uzupełnienia.
Wszystko to jest udokumentowane w aktach.
Jeżeli Pan uważa, że OPS ma prawo:
• obciążać wnuki,
• sumować dochody rodziców,
• ustalać odpłatność „po równo”,
• pomijać koszty życia,
• ignorować art. 103 ust. 2,
• stosować kryteria zamiast ustawy,
to proszę o wskazanie konkretnego przepisu ustawy, który na to pozwala.
Nie orzeczenia WSA, nie „praktyki OPS”, nie tradycji — przepisu ustawy.
Chętnie się do niego odniosę.

[Ten z Łopieki]

Niestety nie zmieszczę wszystkiego, co chciałbym tu napisać, spróbuję skrótowo, choć i tak będzie pewnie z tego 2 lub 3 posty:

Oczywiście Wyroki Sadów administracyjnych nie są źródłem prawa w Polsce, ale interpretacje czy wyjaśnienia Ministerstwa tym bardziej nim nie są Jednak art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143), stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, które je wydał, lecz także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych również inne osoby. Dlatego cyt.: „istotą mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu jest obowiązek wzięcia pod uwagę zarówno faktu istnienia w obrocie prawnym, jak i treści prawomocnego orzeczenia. Związanie to jest z pozytywnym aspektem prawomocności materialnej, dzięki któremu orzeczenie staje się wiążące dla innych sądów i podmiotów.(…) Skoro nie ma bowiem możliwości, by decyzja administracyjna konkretyzująca normę prawną w sposób sprzeczny z aktualną uchwalą NSA, poddana w ostatecznym jej kształcie kontroli sądowej, pozostała w obrocie prawnym, to wymaga to zauważenia również w procesie stosowania, ale i stanowienia prawa. (Tak: Beata Kozicka, Acta Universitatis Wratislaviensis No 3994, „Przegląd Prawa i Administarcji CXXII”, Wrocław 2020 r., „Wpływ działalności uchwałodawczej NSA na wykładnię i stosowanie prawa”, publ.: https://czasopisma.uwr.edu.pl/ppa/article/view/12303). My to rozumiemy, dlatego tyle tych cytatów z wyroków stosujemy.

Natomiast Uchwały w składzie 7 Sędziów NSA mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, już mają moc ogólnowiążącą bezpośrednio lub pośrednio również dla organów administracji, wynikającą z art. 153 i art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143). I tu przechodzimy do drugiej kwestii - otóż NSA w Uchwale 7 Sędziów z dnia 11.06.2018 r., sygn. I OSK 7/17, publ.: CBOSA, wykazał, że właśnie cyt.: „Rozważania dotyczące wykładni przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, przypominają rozwiązania zawarte w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a dotyczące obowiązku alimentacyjnego wynikający z KRiO”. A jednak!

Ponadto, w tej wskazanej ”interpretacji” MRPiPS SPS-023-419/08, a raczej: Odpowiedzi ministra pracy i polityki społecznej - Jolanty Fedak - na interpelację nr 419 w sprawie warunków pobytu w domach pomocy społecznej, z dnia 25 stycznia 2008 r., jak również późniejszego pisma minister Jolanty Fedak z dnia 28 lutego 2008 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej SPS-023-419/08 „Zasady ponoszenia opłat z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej”, opublikowanym online: www.sejm.gov.pl, czytamy, że cyt.: „Zgodnie z art. 61 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) obowiązuje trójstopniowy udział w partycypowaniu w koszcie utrzymania według ustalonej kolejności:
1) jako pierwsza opłatę ponosi osoba kierowana do domu pomocy społecznej w wysokości 70% dochodu własnego, nie więcej niż pełny koszt utrzymania;
2) w drugiej kolejności rodzina osoby kierowanej - małżonek, zstępni (dzieci, wnuki) przed wstępnymi (rodzicami, dziadkami)(…). TO JEST CYTAT WŁAŚNIE Z TEJ INTERPRETACJI! Zatem zstępni to - zgodnie z językową (słownikową) definicją, to też wnuki, ba nawet prawnuki! I cytując mojego Interlokutora: „Jest to wykładnia autentyczna — pochodząca od organu odpowiedzialnego za ustawę” Więc Szanowny Autorze: czytaj, czytaj dokładnie i ze zrozumieniem!

[Ten z Łopieki]

Czytam dokładnie wszystkie wyroki, szczególnie wskazane przez Interlekutora, a zatem:

nawet w przedstawionym Wyroku NSA z dnia 20.07.2023 r., sygn. I OSK 1620/22, publ. CBOSA, Sąd stwierdził m. in., że cyt.: „Z przywołanych przepisów wynika zatem, że w ostatniej ze wskazanych sytuacji, przy ustaleniu wysokości opłaty znajdzie zastosowanie tylko kryterium dochodowe”. Ciekawe, nie? Poza tym Sąd tę skargę oddalił!

Natomiast Postanowienie NSA z dnia 26.06.2019 r., sygn. I OSK 2332/18, publ.: CBOSA, zostało wydane w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a nie pomocy społecznej!

Z kolei Wyrok NSA z dnia 17.11.2020 r., sygn. 1163/20, publ. CBOSA, dotyczy uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane…

No cóż, ze sztucznej inteligencji trzeba umieć korzystać, w szczególności wyszukując wyroki - mam certyfikaty AI, mogę polecić dobre szkolenia

Do dokumentów indywidualnego postępowania nie będę się odnosił, bo nie mam wglądu w akta sprawy i nie jestem w stanie ich zweryfikować

Dalej, zobowiązanie wnuków do odpłatności - wskazałem dwa posty wyżej i w „interpretacji” MRiPS, ale mam na ten temat dość pokaźną literaturę, zachomikowanych kilkadziesiąt wyroków, nawet jakieś „interpretacje” Ministerstwa by się znalazły A przepis jest jasny i mówi o „zstępnych”, a wg słownika języka polskiego PWN, "zstępny" - czyli "descendent", to „krewny w linii zstępnej, np. syn, wnuk”. My tu nie mamy wątpliwości!

Odnośnie do sumowania dochodów rodziców: art. 8 ust 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. O pomocy społecznej (Dz.U.2026.639) - za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (…)? Pomijanie kosztów życia i kryteria - to dłuższa dyskusja, ale mogę polecić komentarze do ustawy o pomocy społecznej, które wiele tu wyjaśniają i pomagają w interpretacji przepisów. Ale zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. O pomocy społecznej (Dz.U.2026.639) - Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1) mieszkaniec domu, niewięcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, niewięcej niż 70 % tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi – zgodnie z umową zawartą w trybie art.103 ust.2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Kryteria... Wcale nie pomijamy "kosztów życia", a po co są kryteria i jak się ustala odpłatność - znowu odsyłam do literatury. Żeby wyjaśnić sposób postępowania, krótko się nie da, a w moim komentarzu to jest jakieś 12 stron...

Ignorowanie art. 103 ust. 2? Ciekawe… Zofia już dużo wyjaśniła tu:
czesc-1-samouk-kontra-system-dlaczego-m ... 7353460-10 Zgadzam się z tym co napisała.

I polecam czytanie ustawy w całości - a nie tylko kilka wybranych artykułów - trzeba zrozumieć „ducha ustawy”, jej cele i zasady oraz stosować całościową interpretację przepisów. I te „niedobre” wyroki, które nie stanowią prawa i komentarze do ustawy w tym pomagają!

[Michael]

Dziękuję za odpowiedź.

Widzę jednak, że cały czas miesza Pan trzy różne reżimy prawne, które w ustawie są wyraźnie rozdzielone:

1. Odpłatność za DPS – art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej
2. Kryteria dochodowe – art. 61 ust. 2 (stosowane dopiero po ustaleniu możliwości)
3. Obowiązek alimentacyjny – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (nie ma zastosowania w decyzji OPS)

Dlatego pozwolę sobie uporządkować:

---

1. Decyzję o odpłatności wydaje się na podstawie art. 103 ust. 2 UPS

To jest przepis, który nakazuje organowi ustalić odpłatność:

„stosownie do możliwości osoby zobowiązanej”

I to jest PODSTAWA decyzji.
Nie wyrok WSA, nie komentarz, nie tradycja OPS.

---

2. Kryteria 300% to tylko filtr – stosowany dopiero po ustaleniu możliwości

Art. 61 ust. 2 mówi wyraźnie:

- najpierw ustala się możliwości (art. 103 ust. 2),
- dopiero potem sprawdza się, czy po wniesieniu opłaty zostaje ustawowe minimum.

Kryteria nie ustalają opłaty.
Kryteria nie zastępują art. 103 ust. 2.
Kryteria nie są podstawą decyzji.

To jest najczęstszy błąd OPS‑ów.

---

3. Alimentacja to zupełnie inny reżim prawny

Obowiązek alimentacyjny wynika z KRO.
Odpłatność za DPS wynika z UPS.

To dwa różne systemy prawne, o różnych:

- celach,
- przesłankach,
- zasadach,
- trybach postępowania.

OPS nie wydaje decyzji na podstawie KRO.
OPS nie może stosować alimentacji zamiast ustawy o pomocy społecznej.

---

4. Co do przytoczonych wyroków

Wyrok NSA I OSK 1620/22, który Pan cytuje, potwierdza dokładnie to, co napisałem:

> „przy ustalaniu wysokości opłaty znajdzie zastosowanie kryterium dochodowe”

Tak – ale dopiero wtedy, gdy istnieją możliwości.
NSA nie uchylił art. 103 ust. 2.
NSA nie powiedział, że kryteria zastępują możliwości.

To Pan błędnie odwraca kolejność.

Pozostałe dwa orzeczenia, które Pan wskazał, dotyczą:

- zwrotu nieruchomości,
- świadczeń alimentacyjnych.

Czyli nie dotyczą DPS.

---

5. Definicja „zstępnych”

Interpretacja MRPiPS SPS‑023‑419/08 jest wykładnią autentyczną.
Ministerstwo jednoznacznie wskazuje, że w art. 61 UPS chodzi o dzieci, nie wnuki.

Słownik PWN nie jest źródłem prawa.
Ustawę interpretuje ustawodawca, nie słownik.

---

6. Sumowanie dochodów rodziców

Art. 8 ust. 3 UPS dotyczy ustalania dochodu rodziny przy przyznawaniu świadczeń,
a nie ustalania odpłatności za DPS.

W decyzji DPS stosuje się:

- art. 61 (kolejność osób zobowiązanych),
- art. 103 ust. 2 (możliwości),
- art. 107 KPA (uzasadnienie).

Art. 8 ust. 3 nie ma tu zastosowania.

---

7. Podsumowanie

Jeżeli uważa Pan, że OPS może:

- obciążać wnuki,
- sumować dochody rodziców,
- ustalać opłatę „po równo”,
- pomijać koszty życia,
- stosować kryteria zamiast art. 103 ust. 2,

to proszę o wskazanie konkretnego przepisu ustawy, który na to pozwala.

Nie wyroku WSA.
Nie komentarza.
Nie słownika.
Przepisu ustawy.

Chętnie się do niego odniosę.

[Michael]

Na koniec pozwolę sobie uporządkować jeszcze jedną rzecz, bo widzę, że cały czas pomija Pan podstawową konstrukcję ustawy.

Prawidłowa procedura ustalania odpłatności za DPS jest jednoznacznie określona w ustawie.
Nie wymaga interpretacji, komentarzy ani wyroków.

I wygląda tak:

---

KROK 1 — ustalenie możliwości (art. 103 ust. 2 UPS)

To jest podstawa decyzji.

Organ musi ustalić realną sytuację osoby zobowiązanej:

- koszty życia,
- koszty utrzymania,
- koszty leczenia,
- koszty życia za granicą,
- obciążenia rodzinne,
- utrzymanie dzieci,
- zobowiązania,
- warunki mieszkaniowe,
- stan zdrowia.

To jest obowiązek ustawowy, a nie „opcjonalny element”.

Jeżeli możliwości wynoszą 0 zł, to:

- postępowanie kończy się natychmiast,
- nie wolno stosować kryteriów,
- nie wolno obciążać rodziny,
- nie wolno wydawać decyzji,
- różnicę dopłaca gmina.

To wynika wprost z art. 103 ust. 2.

---

KROK 2 — zastosowanie kryteriów (art. 61 ust. 2 UPS)
Tylko jeśli istnieją jakiekolwiek możliwości.

Kryteria 300% są wyłącznie filtrem, który służy do sprawdzenia:

> czy po wniesieniu opłaty pozostanie ustawowe minimum.

Kryteria nie ustalają opłaty.
Kryteria nie zastępują art. 103 ust. 2.
Kryteria nie są podstawą decyzji.

To jest najczęstszy błąd OPS‑ów.

---

KROK 3 — porównanie możliwości z kryteriami

Zasada jest prosta:

- jeśli kryteria wskazują kwotę wyższą niż możliwości → obowiązują możliwości,
- jeśli kryteria wskazują kwotę niższą → obowiązują kryteria,
- jeśli kryteria wskazują 0 zł → nie można obciążyć w ogóle.

To jest konstrukcja ustawowa, a nie interpretacja.

---

I na koniec najważniejsze:

Decyzję o odpłatności wydaje się na podstawie art. 103 ust. 2 UPS.
Kryteria z art. 61 ust. 2 to tylko filtr.
Alimentacja z KRO to zupełnie inny reżim prawny.

To są trzy różne przepisy, trzy różne cele i trzy różne mechanizmy.
Nie można ich mieszać.