Klient postanowieniem sadu został umieszczony w DPS, ma ustanowiona odpłatność, ponosi odpłatność 70 % własnego dochodu - teraz złożył wniosek o zwolnienie go z odpłatności z 70% do 60 % ze względu na brak środków na własne wydatki- jak pisze na ubrania, fryzjera, kosmetyki i inne wydatki. Czy ma może ktoś decyzje odmowna w takiej sprawie?
W związku z analizą praktyk stosowanych przez ośrodki pomocy społecznej, konieczne jest doprecyzowanie kluczowego elementu postępowania, który w wielu OPS-ach jest pomijany lub realizowany niezgodnie z ustawą.
1. OPS nie ma prawa wydawać decyzji „po kryteriach”
Wydawanie decyzji ustalających odpłatność wyłącznie na podstawie kryteriów dochodowych jest niezgodne z:
• art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (obowiązek badania możliwości, nie dochodu),
• art. 64 ustawy o pomocy społecznej (zwolnienia, gdy opłata zagraża podstawowym potrzebom),
• art. 7, 77 i 80 KPA (obowiązek ustalenia stanu faktycznego),
• wyrokiem NSA I OSK 2820/16 z 10.05.2017 r.,
• pismem MPiPS SPS 023 419/08.
Kryteria dochodowe stanowią jedynie limit maksymalny, a nie podstawę do automatycznego obciążania.
2. Prawidłowa procedura ustalania odpłatności
Krok 1 – art. 103 ust. 2: badanie możliwości
Jest to etap obowiązkowy i nadrzędny.
Należy ustalić:
• sytuację rodzinną,
• stan zdrowia,
• obciążenia finansowe,
• koszty utrzymania,
• realne warunki życia,
• zdolność do zaspokojenia podstawowych potrzeb.
Jeżeli z analizy możliwości wynika, że osoba nie jest w stanie zapłacić nic —
postępowanie kończy się na tym etapie.
Nie stosuje się żadnych kryteriów.
Krok 2 – zastosowanie kryteriów (tylko jeśli istnieją możliwości)
Jeżeli osoba może zapłacić określoną kwotę (np. 500 zł), dopiero wtedy stosuje się kryteria dochodowe, aby ustalić, czy OPS może obciążyć do tej kwoty.
Krok 3 – porównanie możliwości z kryteriami
• Jeżeli kryteria wskazują kwotę wyższą niż możliwości — obowiązuje kwota wynikająca z możliwości.
• Jeżeli kryteria wskazują kwotę niższą — obowiązuje kwota wynikająca z kryteriów.
• Jeżeli kryteria wskazują 0 zł — nie można obciążyć w ogóle.
Przykład:
możliwości = 500 zł
kryteria = 1200 zł
→ górna granica to 500 zł, nie 1200.
3. Najczęstsze naruszenie
W wielu OPS-ach stosuje się procedurę odwrotną:
• najpierw kryteria,
• potem ewentualne „zwolnienie”,
• bez badania możliwości,
• bez ustalenia stanu faktycznego,
• bez analizy sytuacji rodziny.
Praktyka ta jest sprzeczna z ustawą, orzecznictwem i zasadami postępowania administracyjnego.
Pozdrawiam, https://michal-asman.manifo.com/raport- ... tracyjnych