Zwrot za dps zgodnie z art 63 - Pomoc społeczna (forum ogólne)

[monia1]

Proszę o poradę
Matka umieszczona jest w DPS - 3 synów zgodnie z umową ponosi odpłatność za jej pobyt. W miesiącu grudniu 2025r. matka przez okres 3 dni świątecznych przebywała u 1 syna oraz w miesiącu kwietniu 2026r. przez okres 2 dni świątecznych również u tego samego syna. Mamy potwierdzenie z DPS ile dni była urlopowana i u kogo przebywała.

Trzech synów złożyło podania o zwrot swojej odpłatności za okres 5 dni przebywania matki poza domem pomocy społecznej. Czy zwrot należy się tylko 1 synowi, u którego matka przebywała, czy należy się każdemu ?

[Michael]

Zwrot odpłatności za dni nieobecności w DPS należy się każdemu z trzech synów, proporcjonalnie do tego, ile każdy z nich płaci miesięcznie.

Dlaczego?

---

1. Odpłatność ustala się miesięcznie, a nie „dla konkretnego syna, u którego była matka”
Art. 61 ust. 2 UPS mówi o odpłatności osób zobowiązanych, a nie o „odpłatności gospodarza urlopu”.

Nie ma w ustawie żadnego przepisu, który uzależnia zwrot od tego, u którego syna matka przebywała.

---

2. Zwrot dotyczy kosztu pobytu, a koszt pobytu jest dzielony między wszystkich zobowiązanych
Jeżeli matka była 5 dni poza DPS, to:

- DPS nie poniósł kosztu za te 5 dni,
- więc nie może pobierać odpłatności za te dni,
- a skoro odpłatność jest dzielona między trzech synów,
- to każdy z nich ma prawo do zwrotu swojej części.

---

3. Nie ma znaczenia, u którego syna matka przebywała
Ustawa nie przewiduje:

- „gospodarza urlopu”,
- „jednego uprawnionego do zwrotu”,
- „zwrotu tylko temu, kto zabrał matkę”.

To jest mit OPS‑ów, który nie ma żadnego oparcia w prawie.

---

4. Zwrot liczymy proporcjonalnie do udziału każdego syna w odpłatności
Przykład:

- koszt DPS: 6000 zł
- matka płaci: 2000 zł
- do podziału między synów: 4000 zł
- każdy syn płaci po: 1333,33 zł
- matka była poza DPS 5 dni z 30 → 5/30 = 16,67% miesiąca
- zwrot dla każdego syna = 16,67% jego odpłatności

Czyli wszyscy trzej dostają zwrot, każdy proporcjonalnie do swojej części.

---

✔ Podsumowanie

Zwrot należy się wszystkim trzem synom.
Nie ma znaczenia, u którego syna matka przebywała.
Zwrot liczymy proporcjonalnie do udziału każdego syna w odpłatności.

[Michael]

W opisanej sytuacji wszystko wskazuje, że decyzja o odpłatności trzech synów została wydana niezgodnie z ustawą o pomocy społecznej.1. Identyczna kwota dla wszystkich trzech synów = brak indywidualizacjiArt. 61 ustawy o pomocy społecznej wymaga, aby odpłatność była ustalana indywidualnie, na podstawie realnej możliwości ponoszenia opłaty przez każdą osobę zobowiązaną.
Jeżeli trzech synów ma taką samą kwotę, to oznacza, że:nie badano ich sytuacji osobno,nie analizowano kosztów utrzymania, zobowiązań ani sytuacji rodzinnej,odpłatność została ustalona „z automatu”, a nie zgodnie z ustawą.To jest naruszenie art. 61 UPS oraz art. 7 i 77 KPA.

2. Ustalanie odpłatności „na kryteriach” jest niedopuszczalneKryteria dochodowe z art. 8 UPS nie mają zastosowania przy ustalaniu odpłatności za DPS.
Jeżeli OPS zastosował kryteria lub „tabelkę”, to decyzja została wydana poza zakresem uprawnień.

3. Takie działanie może stanowić przekroczenie uprawnieńUstalanie odpłatności:bez indywidualnej analizy,na podstawie kryteriów,„po równo”,„bo tak wychodzi z tabelki”,może wypełniać znamiona czynu z art. 231 k.k. (przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków).

4. Decyzje SKO i WSA nie chronią urzędnikaW postępowaniu karnym bada się czyn urzędnika, a nie to, czy SKO „utrzymało” decyzję albo czy WSA „oddalił” skargę.
Prokuratura nie jest związana oceną organów administracyjnych.✔ PodsumowanieJeżeli trzech synów ma identyczną kwotę odpłatności, to decyzja została wydana niezgodnie z art. 61 UPS.
Brak indywidualizacji oznacza działanie poza ustawą, co może stanowić naruszenie art. 231 k.k.

[monia1]

Sytuacja nie dotyczy wydanych decyzji bo takie nie zostały wydane tylko umów zawartych indywidualnie z każdym z synów

[Michael]

Chodzi mi czy procedura została przeprowadzona prawidłowo.
Prawidłowa procedura ustalania odpłatności

W praktyce OPS-y zaczynają od końca — od kryteriów — co jest sprzeczne z ustawą. Prawidłowa procedura wygląda inaczej.

Krok 1 — ustalenie możliwości (art. 103 ust. 2)

To najważniejszy etap. OPS musi ustalić realną sytuację osoby: stan zdrowia, koszty utrzymania, koszty życia za granicą, obciążenia rodzinne, koszty leczenia, utrzymania dzieci, zobowiązania i warunki życia.
Jeśli możliwości wynoszą 0 zł — postępowanie kończy się natychmiast. Nie wolno stosować kryteriów, wydawać decyzji ani obciążać rodziny. Różnicę dopłaca gmina.

Krok 2 — zastosowanie kryteriów (tylko jeśli istnieją możliwości)

Kryteria dochodowe mogą być użyte dopiero wtedy, gdy osoba ma jakiekolwiek możliwości finansowe. Służą wyłącznie do sprawdzenia, czy po wniesieniu opłaty pozostanie ustawowe minimum.

Krok 3 — porównanie możliwości z kryteriami

Zasada jest prosta:

jeśli kryteria wskazują kwotę wyższą niż możliwości — obowiązują możliwości,

jeśli niższą — obowiązują kryteria,

jeśli 0 zł — nie można obciążyć w ogóle.

[Ten z Łopieki]

Proszę o poradę
Matka umieszczona jest w DPS - 3 synów zgodnie z umową ponosi odpłatność za jej pobyt. W miesiącu grudniu 2025r. matka przez okres 3 dni świątecznych przebywała u 1 syna oraz w miesiącu kwietniu 2026r. przez okres 2 dni świątecznych również u tego samego syna. Mamy potwierdzenie z DPS ile dni była urlopowana i u kogo przebywała.

Trzech synów złożyło podania o zwrot swojej odpłatności za okres 5 dni przebywania matki poza domem pomocy społecznej. Czy zwrot należy się tylko 1 synowi, u którego matka przebywała, czy należy się każdemu ?

Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2026.639) - Mieszkaniec domu, a także inna osoba obowiązana do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, jeżeli mieszkaniec domu przebywa u tej osoby, nie ponoszą opłat za okres nieobecności mieszkańca domu nieprzekraczającej 21 dni w roku kalendarzowym.

Zatem „zwrot” przysługuje wyłącznie temu synowi, u którego matka przebywała.